Co się wydarzyło
Kosmos 954 był radzieckim satelitą zwiadu morskiego z programu RORSAT, zasilanym niewielkim reaktorem jądrowym. Wystrzelony we wrześniu 1977 roku, wkrótce zaczął niekontrolowanie tracić wysokość, a system, który miał przed końcem misji oddzielić reaktor i wynieść go na wyższą orbitę, zawiódł. 24 stycznia 1978 roku satelita wszedł w atmosferę nad północną Kanadą, a radioaktywne szczątki spadły na pas ciągnący się od Wielkiego Jeziora Niewolniczego, w pobliżu osady Fort Resolution, w stronę Baker Lake. Kanada i USA przeprowadziły wielomiesięczną operację „Morning Light”, odnajdując większe fragmenty i tysiące drobnych radioaktywnych cząstek. Kanada obciążyła ZSRR kosztami akcji, a Moskwa zapłaciła ostatecznie 3 miliony dolarów kanadyjskich.
Świadkowie
Służby obrony powietrznej USA i Kanady, które śledziły satelitę; szczątki odnaleźli uczestnicy operacji „Morning Light”.
Wyjaśnienia i hipotezy
Zdarzenie jest w pełni wyjaśnione: awaria systemu separacji reaktora sprawiła, że satelita wraz z paliwem jądrowym spłonął w atmosferze nad zamieszkanym terenem. Był to pierwszy przypadek, w którym państwo obciążyło inne kosztami szkód na podstawie Traktatu o przestrzeni kosmicznej. Sprawa skłoniła ONZ do wypracowania zasad dotyczących źródeł energii jądrowej w kosmosie.
Wyjaśnione Zjawisko ma szeroko przyjęte, przyziemne wyjaśnienie.
Więcej: Wikipedia (pl) Wikipedia (en)